نقش هوش مصنوعی در تشخیص خودکار با استفاده از اسکن سه‌بعدی

هوش مصنوعی برای انجام تجزیه و تحلیل‌های پیچیده و وظایفی که به هوش انسانی نیاز دارند، ایجاد و توسعه یافته‌اند. دندانپزشکی هم این فناوری بی‌نصیب نمانده و چندین سال است که شاهد تحلیل داده دندان با AI هستیم. به طوری که از این فناوری برای تشخیص خودکار با اسکن سه‌بعدی استفاده می‌شود. اسکنرهای داخل دهانی برای ثبت تصاویر از آناتومی دهان و دندان کاربرد دارند. در این دستگاه‌ها نیز از هوش مصنوعی استفاده می‌شود. در ادامه قصد داریم به هوش مصنوعی در تشخیص خودکار با اسکن سه‌بعدی و کاربرد آن در اسکنرهای سه بعدی بپردازیم.

نقش هوش مصنوعی در دندانپزشکی

در گذشته از سیستم‌های نرم‌افزاری سنتی استفاده می‌شود که با کمک یک لیست از پیش‌تعیین‌شده از دستورالعمل‌های مختلف عمل می‌کردند. اما هوش مصنوعی قابلیت تجزیه و تحلیل و یادگیری از داده‌ها را دارد. به طوری که می‌تواند الگوها و تفاوت‌های ظریف در آناتومی دهان، فک و دندان را شناسایی کند، تصمیمات مستقل بگیرد و با شرایط متغیر سازگار شود. در واقع این هوش درست مثل یک انسان توانمند و ماهر قادر به استدلال و تشخیص است و می‌تواند راه‌حل‌های یک مشکل را نیز پیش‌بینی کند.

به طور کلی نقش فناوری AI در کلینیک‌های دندانپزشکی را می‌توان در موارد زیر بررسی کرد:

پردازش و آنالیز داده‌ها

متخصصان دندانپزشکی از هوش مصنوعی برای بررسی وضعیت و شرایط دندان بیمار استفاده می‌کنند. این فناوری می‌تواند حجم عظیمی از داده‌ها را در کمتر از 5 دقیقه ثبت و پردازش کند. این قابلیت از عهده یک انسان ساخته نیست و برای پردازش داده‌ها باید چند نیرو استخدام شود.

برای مثال وقتی در کلینیک دندانپزشکی از اسکنر داخل دهانی استفاده می‌شود، تصاویر سه بعدی به پردازش نیاز دارند که با استفاده از هوش مصنوعی به کار رفته در اسکنر، تمامی این تصاویر پردازش می‌شوند. تشخیص برخی بیماری‌ها یا علائم ظریف که مشاهده آن‌ها برای دندانپزشک دشوار است، با کمک این فناوری انجام می‌شود.

اگرچه هوش مصنوعی نمی‌تواند جای دندانپزشک را بگیرد، اما می‌تواند درست مثل یک دستیار هوشمند در کنار او عمل کند. در مواقعی که اطلاعات بیماران به پردازش نیاز داشته باشد، این تکنولوژی در تجهیزاتی مثل اسکنر سه بعدی سوابق بیماران را تجزیه و تحلیل می‌کند.

کاربرد هوش مصنوعی در آموزش‌های از راه دور

یکی دیگر از کاربردهای هوش مصنوعی، کمک به اساتید دندانپزشک برای حفظ و ارتقاء آموزش‌های بالینی در مراکز آموزشی و کلینیک‌هاست. به طوری که به مدرسان کمک می‌کند تجربیات خود را به شکل واقع‌گرانه‌ای به دانشجویان یا دستیاران خود آموزش دهند.

دانشجویان و دستیاران دندانپزشک هم می‌توانند با تحلیل داده دندانی با‏AI دندانپزشکی بالینی مانند درمان ریشه، آماده‌سازی تاج، کشیدن دندان و جراحی ایمپلنت را انجام دهند.

تشخیص خودکار با اسکن سه‌بعدی

فناوری هوش مصنوعی برای طیف وسیعی از تصویربرداری از جمله رادیوگرافی دیجیتال، اسکن CBCT و اسکنرهای داخل دهانی استفاده می‌شود. به طوری که دندانپزشکان به تجهیزاتی که دارای این فناوری هستند، علاقه عجیبی پیدا کرده‌اند.

برای مثال اسکنرهای سه بعدی که دارای فناوری هوش مصنوعی به نام Fly AI هستند، قادرند بافت‌های اضافی مانند زبان، لب‌ها و حتی دستکش را به‌صورت خودکار در حین اسکن شناسایی و حذف ‌کنند. پردازش تصاویر بعد از اسکن نیز یکی دیگر از کاربردهای اسکن سه بعدی است که بدون نیاز به بررسی و حضور نیروی انسانی انجام می‌شود.

برای دندانپزشکانی که به دنبال افزایش کیفیت خدمات درمان هستند، مفهوم دقت در زمان قالب‌گیری دندان اهمیت زیادی پیدا می‌کند. در اسکنرهای داخل دهانی نیز از هوش مصنوعی استفاده می‌شود که دقت دستگاه برای صحت داده‌ها و ثبات اندازه‌گیری را بالا می‌برد و قالب‌گیری دیجتال قابل اعتمادی را ارائه می‌دهد.

دسته‌بندی داده‌های دندانپزشکی

یک متخصص دندانپزشکی برای تشخیص دلیل بیماری دهان و دندان از جمله پوسیدگی، شکستگی‌های عمودی، ایمپلنت، ارتودنسی و …. به داده‌های دسته‌بندی‌شده نیاز دارد. در این میان هوش مصنوعی با تقسیم‌بندی و ترازبندی خودکار فایل‌های سه‌بعدی، وظایف پیچیده‌ای مانند تجزیه و تحلیل مدل‌ها را با دقت و کارایی بیشتری انجام می‌دهد.

همچنین این فناوری به تشخیص و برنامه‌ریزی برای درمان نیز کمک زیادی کرده است. برای مثال امکان طراحی دقیق‌تر پروتزهای دندانی و تشخیص دقیق خطوط حاشیه‌ای در ترمیم‌ها را فراهم می‌کند. قالب‌گیری دیجیتال که با کمک اسکنر داخل دهانی انجام می‌شود، نتیجه کاربرد هوش مصنوعی در دندانپزشکی ‏است که دقت این دستگاه‌ها را به طرز شگفت‌انگیزی بالا برده است.

به دلیل دقت بالای تجهیزات دارای هوش مصنوعی، توصیه می‌کنیم دندانپزشکان در طول اسکن‌های قوس کامل، به ویژه برای قالب‌گیری‌های مطالعه‌ای و اسکن‌های آنتاگونیست، که در آن‌ها ثبات آناتومیکی برای دستیابی به نتایج دقیق اهمیت زیادی دارد، از اسکنرهایی استفاده کنند که از این فناوری برخوردار هستند.

مشخص کردن موقعیت ایمپلنت به قالب‌گیری دقیق نیاز دارد که روش دیجیتال نسبت به روش‌های آنالوگ و قدیمی نتایج بهتری دارد. در این مواقع باید از تجهیزاتی مثل اسکنر سه بعدی استفاده کنید.

بیشتر بخوانید : چگونه OVO3 تجربه بیماران را بهبود می‌بخشد؟

مزایای هوش مصنوعی در دندانپزشکی ‏

در بالاتر به کاربردهای هوش مصنوعی در تشخیص خودکار با اسکن سه‌بعدی پرداختیم. همچنین به نقش تحلیل داده دندانی با ‏AI نیز اشاره کردیم. اما این فناوری مزایای زیادی دارد که اگر با آن‌ها آشنایی کافی داشته باشید، همین حالا کلینیک دندانپزشکی خود را به اسکنرهای داخل دهانی مجهز می‌کنید. در سال‌های اخیر رقابت سختی بین برندهای مختلف برای تولید این دستگاه صورت گرفته و همین موضوع باعث توسعه اسکنرها شده است. به طوری که اکنون شاهد ورود اسکنرهایی قدرتمند و برخوردار از هوش مصنوعی توسعه‌یافته در بازار هستیم.

مهم‌ترین مزایای استفاده از این اسکنرها در کلینیک‌های دندانپزشکی عبارتند از:

بهبود کیفیت اسکن

در گذشته برای قالب‌گیری دهان و دندان بیماران از پودرهایی مثل آلژینات استفاده می‌شد که وجود خطاهای کوچک در آن‌ها طبیعی بود. اما در برخی از روش‌های درمان مثل روکش دندان یک خطای کوچک می‌تواند روی زیبایی و نتایج کلی تأثیر منفی داشته باشد.

اما با وجود الگوریتم‌های هوش مصنوعی در اسکنرهای داخل دهانی، این دستگاه‌ها قادرند بدون پر کردن شکاف‌ها یا هموار کردن بی‌نظمی‌ها، تصاویری را ثبت کنند که تمامی نقص‌ها و ساختار دهان، دندان و فک بیمار را نمایش دهد. این تصاویر به صورت دو بعدی یا سه بعدی روی صفحه نمایش مانیتور قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر به دلیل اینکه مرحله پردازش تصاویر نیز با کمک AI انجام می‌شود، نیاز به اصلاحات دستی را کاهش داده و کارایی کلی را بهبود می‌بخشند.

تشخیص ساده بیماری‌های دندان

یکی دیگر از مزایای استفاده از تجهیزات مجهز به هوش مصنوعی در کلینیک‌های دندانپزشکی برای تشخیص بیماری‌هاست. به طوری که دیگر نیازی به مراجعه بیماران به مراکز تصویربرداری پزشکی نیست و تمامی مراحل معاینه و درمان در کلینیک دندانپزشکی ارائه می‌شود.

دندانپزشکان از طریق دستگاه تجهیزات تصویربرداری مجهز به هوش مصنوعی قادر به تشخیص پوسیدگی دندان، بیماری پریودنتال، اختلالات مفصلی گیجگاهی فکی و … هستند. به طوری که هوش مصنوعی می‌تواند پوسیدگی، شکستگی و سایر ناهنجاری‌ها را در اسکن‌ها شناسایی کند. میزان دقت دستگاه‌های مجهز به AI برای تشخیص پوسیدگی در مقایسه با دستگاه‌های قدیمی افزایش یافته است.

همچنین در بسیاری از کلینیک‌های مدرن از تجهیزات مجهز به هوش مصنوعی استفاده می‌شود که قادرند سطح استخوان و علائم التهاب را برای کمک به تشخیص و مدیریت بیماری لثه تجزیه و تحلیل کنند. حتی غربالگری سرطان دهان هم می‌تواند با کمک هوش مصنوعی انجام شود. به طوری که دستگاه‌های تصویربرداری طبی مجهز به این فناوری می‌توانند تصاویر را برای تشخیص علائم اولیه سرطان دهان تجزیه و تحلیل کنند.

افزایش سرعت درمان

یکی دیگر از مزایای استفاده از هوش مصنوعی در دندانپزشکی ‏افزایش سرعت معاینه، قالب‌گیری و درمان است. در کلینیک‌هایی که از این دستگاه‌ها استفاده می‌شود، دندانپزشک بدون دخالت دست و یا استفاده از روش‌های قدیمی، می‌تواند در کمتر از 2 دقیقه هزاران تصویر را از دهان بیمار تهیه کند.

سپس این تصاویر نیز توسط نرم افزاری که بر روی صفحه مانیتور نصب می‌شود، پردازش می‌شوند. همانطور که در بالاتر هم گفتیم هوش مصنوعی به کار گرفته شده در تجهیزاتی مثل اسکنر داخل دهانی، قادر به حذف نقاط اضافه در تصاویر است. قرار دادن تصاویر سه بعدی در کنار هم و ساخت یک قالب دیجیتال دقیق از آناتومی دهان و دندان به زمان زیادی نیاز دارد. از سوی دیگر قالب‌گیری با کمک مواد و سینی، به آماده‌سازی ابزارها نیاز دارد که بیش از 20 دقیقه برای هر بیمار طول می‌کشد.

اما در روش جدید اسکن کردن دهان و دندان، این پروسه در کمتر از 2 دقیقه انجام می‌شود. پردازش تصاویر در برخی از اسکنرها 5 دقیقه و در تعدادی نیز حدود 8 دقیقه طول می‌کشد.

ارائه درمان‌های دقیق‌تر

یکی از خدماتی که در کلینیک‌های دندانپزشکی ارائه می‌شود، برای زیبایی بیماران است که از جمله باید به روکش کردن دندان، ارتودنسی، بریج، پروستتیک و ایمپلنت اشاره کنیم. انجام همه این روش‌ها به دقت بالایی نیاز دارد تا این ابزارهای دندانپزشکی درست منطبق با فک و دندان بیمار تهیه شود.

برای مثال رونیرهای که برای روکش کردن دندان استفاده می‌شوند، از حساسیت زیادی برخوردارند. یک دندانپزشک ماهر باید مرحله قالب‌گیری دندان‌ها را دقیق انجام دهد تا در مرحله بعد لابراتوار طبق قالب، رونیرها را تهیه کند. قالب‌گیری که با استفاده از اسکنر داخل دهانی انجام شود، به دلیل برخوردار بودن دستگاه از هوش مصنوعی، بدون خطا و با دقت بالایی این مرحله را انجام می‌دهد.

بیشتر بخوانید : آموزش قدم به قدم اسکن با اسکنر داخل دهانی برای دندانپزشکان

شناسایی خودکار دندان‌ها و مرز لثه‌ها

یکی دیگر از مزایای استفاده از هوش مصنوعی در اسکنرهای داخل دهانی، تشخیص آسان‌تر بافت‌های سخت و نرم دهان و دندان است. اسکنرهایی که از هوش مصنوعی پیشرفته‌تری برخوردار هستند، قادرند خیلی سریع و دقیق مرز دندان و لثه را به صورت خودکار تشخیص دهد. همچنین در زمان پردازش هم برای بازسازی بخش‌هایی از داده که در اسکن اولیه ناقص است، کاربرد دارد.

این مزیت باعث صرفه‌جویی در زمان و کاهش نیاز به ویرایش دستی توسط دندان‌پزشک یا تکنسین لابراتوار می‌شود. فراموش نکنید هر چقدر دخالت انسان در مرحله اسکن و پردازش کمتر شود، میزان خطای قالب‌گیری نیز به حداقل می‌رسد.

تصحیح هوشمند داده‌ها

تصحیح و تحلیل داده دندانی با ‏AI برای تشخیص و حذف نقاط اشتباه، سایه‌ها یا نویزهای ناشی از بزاق و رطوبت دهان کاربرد دارد. همچنین اسکنرهایی که دارای این فناوری هستند، می‌توانند تصاویر اسکن شده را از زوایای مختلف، هم‌تراز کنند تا مدل نهایی دقیق‌تر شود.

در درمان‌هایی مثل پروتز یا ارتودنسی دیجیتال که به یک قالب بسیار دقیق نیاز است، تصحیح هوشمند داده‌ها می‌تواند بسیار کاربردی باشد و به دقیق‌تر شدن قالب سه بعدی کمک کند.

از سوی دیگر اگر بخشی از دندان به‌درستی اسکن نشده باشد (برای مثال قسمت خلفی مولرها)، هوش مصنوعی می‌تواند با استفاده از داده‌های مجاور و الگوریتم‌های یادگیری عمیق، آن ناحیه را پیش‌بینی و بازسازی کند. در نهایت باید گفت با وجود این فناوری نیاز به تکرار اسکن کاهش می‌یابد و دندانپزشکان می‌توانند رضایت بیماران را جلب کنند.

شناسایی ضایعات یا پوسیدگی‌های احتمالی

اگرچه اسکنر داخل دهانی به طور اختصاصی برای قالب‌گیری طراحی و تولید می‌شود، اما با وجود هوش مصنوعی، می‌تواند نقاطی از دندان را که دچار تغییر رنگ، ترک یا پوسیدگی اولیه شده‌اند، به‌صورت خودکار هایلایت کند. این مزیت هوش مصنوعی به تشخیص زودهنگام و پایش روند درمان کمک زیادی می‌کند. دندانپزشک با کمک این داده‌ها تصمیمات بعدی برای درمان را اتخاذ می‌کند.

بیشتر بخوانید : چگونه OVO3 تجربه بیماران را بهبود می‌بخشد؟

اسکنرهای دارای هوش مصنوعی پیشرفته

اگرچه استفاده از این فناوری در تشخیص خودکار با اسکن سه‌بعدی کاربرد زیادی دارد که در بالاتر هم به مزایای آن اشاره کردیم، اما استفاده از آخرین نسخه‌های AI به هزینه زیادی نیاز دارد. همین موضوع باعث می‌شود همه برندها قادر به استفاده از آن در محصولاتشان نباشند. در جدول زیر تعدادی از برندهای شناخته‌شده اسکنر داخل دهانی که از این تکنولوژی استفاده می‌کنند، معرفی شده‌اند.

در آخر

گنجاندن هوش مصنوعی در دندانپزشکی به تشخیص خودکار بیماری‌ها، حذف تصاویر اضافه، کمک به بهبود دقت تصاویر و در نهایت قالب‌گیری دقیق‌تر انجامیده است. از سوی دیگر تحلیل داده دندانی با ‏AI می‌تواند به افزایش ثبات و کاهش خطاها نیز منجر شود. اسکنرهایی که توسط هوش مصنوعی (AI-ON) پشتیبانی می‌شوند، از نظر کیفیت و دقت اسکن، نتایج قابل اعتماد‌تری دارند و اعوجاج قوس را به حداقل می‌رسانند. به همین دلیل به تمامی کلینیک‌های دندانپزشکی که به دنبال کسب رضایت مراجعه‌کنندگان هستند و می‌خواهند سرعت عملکرد خود را افزایش دهند، توصیه می‌کنیم از اسکنرهایی استفاده کنند که از هوش مصنوعی پیشرفته‌تری بهره‌مند هستند.